LONDRA - İngiltere’nin önde gelen üniversitelerinden University College London’a bağlı Optalmoloji Enstitüsü’nde yapılan deneyde, önce farelerin görme yetilerini kaldırdı. Daha sonra farelere olgunlaşmamış retina kök hücresi nakledildi. Farelerin görme yetilerini yeniden kazanması, aynı yöntemin insanlarda da uygulanması için umut verdi. Ancak insanlarda uygulanabilir bir tedavinin geliştirilmesi yıllar alabilir.
Retinadaki fotorezeptörler görevlerini yerine getiremediğinde, kişi görme yetisini de kaybetmiş oluyor. Şeker veya yaşlılığa bağlı sorunlarla fotorezeptörlerin zedelenmesine karşı çeşitli tedavi yöntemleri geliştiriliyor. Ancak, görme yetisini gençken yitirmiş kişiler için de kullanılabilir tedavilere ihtiyaç var.
Retina kök hücre çalışmaları yürütmek için oldukça elverişli bir organ, zira fotorezeptörler devre dışı kalsa dahi, beyinle göz arasındaki diğer tüm bağlantılar işliyor. Dolayısıyla fotorezeptörler onarıldığında görme yetisi kazanılıyor. Ancak, daha önceki kök hücre nakillerinde, hücreler yeterince gelişemediği için başarı sağlanamamıştı.
KÖK HÜCRE FARELERDE İŞLEDİ
University College London Institutes of Ophthalmology and Child Health and Moorfields Eye Hospital’da yapılan deneyde, nakli yapılan kök hücreler 3 günlük bir fareden alınmış ve fotorezeptöre dönüşmesi için büyütülmüştü. Ayrıca bu hücreler naklin yapıldığı zaman daha olgunlaşmış durumdaydı.
Nakledilen fotorezeptörler görme işlemi için gerekli elektrik akımını retina hücrelereine iletmeyi başardı. Denek farelerinin ışığıa karşı duyarlılığının arttığı gözlemlendi, optik sinirlerin beyinle iletişime girdiği belirlendi. Retinanın deney öncesinde işlemeyen bölümlerinin işlerlik kazandığı gözlemlendi.
İNSANLARDA TEDAVİ YILLAR GEREKTİRİYOR
İnsanda kullanılabilir retina hücresi nakli için durum biraz daha karışık, zira bunun için bebek henüz birkaç aylıkken kök hücrelerin ana rahminden çekilmesi gerekiyor. Yetişkin kişilerdeki görme kaybına karşı ise, en mantıklı çözüm, yetişkin retina hücrelerindeki bazı kök hücre özellikleri gösteren hücrelere odaklanmak. Bu hücrelerin fotorezeptöre dönüştürülmesi ise yıllar alacak bir çalışma gerektiriyor.
