İSTANBUL - İnsanoğlu Dünya’nın Güneş’in etrafından döndüğünü savunan Nicolas Kopernikus’tan bu yana uzay araştırmalarında katettiği gelişmeyi gösteren en güzel örneklerden biri, robot araçların birbirlerini fotoğraflaması. Mars yörüngesindeki Reconnaissance Orbiter (MRO), şimdiye dek gönderilen araçlar arasında en gelişmiş kameralara sahip. Aracın High Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE) adlı kamerası, yüzeydeki detayları 10 metre’lik kareler halinde görüntüleyebiliyor. Kamera, NASA’ya bu kez Mars’ta bulunan yer araçlarını çekerek adeta hava attı.
MRO, ilk olarak 1976’da Kızıl Gezegen’e inen Viking aracını görüntüledi. Bu Viking aracının ilk kez yörüngeden çekilen fotoğrafı oldu. Fotoğrafta Viking’in ısı kalkanları ve ince uzuvları dahi görülüyor. MRO ayrıca, Mars’ta hayat izi arayan ikiz robotlardan Spirit’i de görüntüledi. Fotoğraflarda Spirit’in iniş yapmasını sağlayan paraşüt dahi seçilebiliyor.
1976’da Mars’a inerek uzay araştırmalarında önemli bir kilometre taşı olan Viking aracının görüntülenmesi, bilim insanları için büyük sürpriz oldu. NASA uzmanları, Viking aracının zamanında yerinde incelediği kayaları da fotoğraflarda tespit etmeyi ve eşleştirmeyi başardı. Fotoğraflara dayanan hesaplamalarda, Viking 1 aracının inceleme yaptığı bölgedeki kayalar ve hatta paraşütün üstündeki tozlar dahi seçilebiliyor. Bu sayede Mars’ta 30 yılda bir nesne üzerinde ne kadar toz biriktiğini de tahmin edilebilecek.
KAYBOLAN ARAÇLAR HEDEFTE
NASA uzmanları ayrıca 2003’te Avrupa Uzay Dairesi ESA’nın Mars’a gönderdiği, ancak iniş sırasında iletişim koptuğu ve daha sonra akıbeti belirlenemeyen Beagle 2 aracını da tespit etmeyi umuyor. MRO’nun gelişmiş kamerasının hedefleri arasında yine iletişimin koptuğu için yeri belirlenemeyen NASA’nın Mars Polar Lander ve Sovyet araçları Mars 2, Mars 3 ve Mars 6 bulunuyor.
MARS’IN TOPOGRAFİSİ ÇIKARILACAK
MRO’nun çektiği yüzey fotoğraflarından Kızıl Gezegen’in topografik yapısı çıkarılarak gelecekte yapılacak yeni seferler için uygun ve güvenli noktalar belirlenecek. Örneğin, NASA uzmanları vaktinde Viking 2’nin iniş yaptığı bölgenin kayalık ve riskli olduğunu, bugün olsa o noktanın tercih edilmeyeceğini vurguluyor.
